«Бизниң нахшимиз – бизниң бебаһа байлиғимиз»

«Бизниң нахшимиз – бизниң бебаһа байлиғимиз».
""Уйғур авази" гезити, 25 август, 2016 ж.

Уйғур миллий сәнъитимиз – көп әсирләрни өз ичигә алған хәлқимизниң қайғуси билән шатлиғи мәдәнийити билән маарипи әкис етилгән тәңдашсиз бебаһа байлиғимиз. Нәччә миң жиллар өтсиму униң миллийлик хусуйити йоқимай әксинчә яш әвлатни милләтпәрвәрликкә тәрбийиләп, миллитимизниң тарихида муһим роль ойнимақта. Мошу күнгә қәдәр сәнъитимиз әвлаттин әвлатқа талант егилири тәрипидин мәдһийлинип шаирлар ижадийитидә дастан болуп күйлинип яш әвлат пәхирлиниш билән тилға елип кәлмәктә.
Йеқинда миллий эстрада сәнъитимиздә алдинқи сәпләрдә көрүнүп келиватқан «Дәрвишләр» топиниң нахшичиси, композитор вә продюсер Дилмурат Баһаров билән бирликтә хуш аваз егиси, талантлиқ композитор Санийәм Исмаил билән бирликтә дуэт болуп йеңи бир нахша ижат қилди. Алаһидилиги шуниңдин ибарәтки нахша толуғи билән миллий сәнъитимизгә беғишлинипту. Санийәм Исмаил бүгүнки күндә ШУАРниң Үрүмчи шәһиридә истиқамәт қилиду. Шу мунасивәт билән биз улар билән торда сөһбәтлишишкә муйәссәр болдуқ. Төвәндә шу сөһбитимизни елан қилишни тоғра көрдуқ.

— Әң алди билән һәр иккилиңларни бу йеңи ижадий һәмкарлиғиңлар билән чин қәлбимдин тәбрикләймән.

Дилмурат Баһаров: - Көп Рәхмәт
Санийәм Исмаил: Рәхмәт Молутжан!

- Нахша толуғи билән миллий сәнъитимизгә беғишлинипту. Мошундақ гөзәл бир нахшини ижат қилиштики сәвәп вә униң жәрияни тоғрисида ейтип өтсәңлар?

Дилмурат Баһаров: - Уйғур миллий сәнъитимиз - һәқиқәтәнму һәқлиқ йосунда еғиз толтуруп чоң пәхирлиниш билән тилға алғидәк бебаһа байлиқлиримизниң бири. Аридин қанчә әсирләр өтсиму униң миллий алаһидиликлири, философияси, жәмийитимиз үчүн муһимлиғи пүткүл дунияни һәйран қалдуруп келиватиду десәк ашуруп ейтқанлиқ әмәстур. Бу һәққидә гәп бир икки сааттила пүтмәйду. Шуңа бирдин нахшиниң дунияға келиш жәрияниға көчәйли. Буниңдин бир йерим жил бурун биз «Дәрвишләр» топи әзалири билән Въетнамға дәм алидиғанға барған едуқ. Шу вақитта Санийәм Үрүмчидин мошу нахшини мени тиңшап көрүшүмни илтимас қилип әвитипту. Нахшида хелила жуқури мәзмунға егә көп әмгәк қилғанниң һиди байқилип туратти. Нахшини тиңшап мәнму өз пикирлиримни сунуп йәнә бир аз ишлисәк вә бу нахшини дуэт болуп ейтсақ техиму яхши болудиғанлиғини оттуриға қойдум. Бу пикримгә Санийәмму қарши болмиди. Санийәм өзигә хас авази, услуби, миллийлиги билән көпчиликкә яхши тонуш. Дәсләп Чайковский намидики колледжда андин Қурманғази намидики консервоторияниң икки факультетида композиторлуқ вә хәлиқ чалғу әсваплири кәспидә дутар челишниң қир сирини үгинип билимини ашурған. Шу йәрдә маңа билим бәргән Қазақстан Хәлиқ Артисти, талантлиқ композитор Мансур Сағатовниң шагирти болған. Андин Үрүмчидики сәнъәт мәктивидиму билим елип муқамниң қир сирини яхши өзләштүргән. Умумән ейтқанда һәқиқий мәнада уйғур сәнъитидә мунасип орни бар талант егиси. Һәр қандақ музыка язғанда бирдин Санийәмниң көп қирлиқ талантлиқ композитор екәнлигини байқавелиш тәс әмәс. Санийәм пәқәт таланти жәһәттинла әмәс бәлки адимийлик хислити, адәмләр билән бирдинла тил тепип кетиши жәһәттинму үлгә тутарлиқ нахшичи. Бу хисләтлирини мошу нахишини йезиш жәриянида йәнә бир қетим байқидим.
Санийәм Исмаил: - Мән сәнъәт мәктивидә оқуватқан пәйтлиримдә Дилмурат акиниң музыка ижадийәт услубиға наһайити қизиқаттим. Өзгичә аһаң, тиңшиғучилар бирла қетим аңлиса, шу заман есидә қалидиған хәлиққә йеқин аһаңларни барлиққа кәлтүриду. Мошу бир икки жил жәриянида биз бир нәччә қетим чоң сәһниләрдә оюн қойдуқ. Шу хошал пәйтләрдә нахшимиз зади үзүлмисә дегән ой билән мошу нахшам туғулди. Акимизға яриғудәк өзгичә услупта бир әсәрни йезишқа, һәм бирлишип сәһнидә хәлқимиз үчүн яхши бир әсәр қалдурсақ дегән арманлар билән мошу нахшиға бәл бағлидим. Мән Үрүмчидә Дилмурат ака Алмутида туриватқачқа көп ишни тор арқилиқ йешишкә тоғра кәлди.
— Нахша бир жил бурун тәйяр болупту. Немишкә бирдин бу нахшини елан қилмидиңлар?

Дилмурат Баһаров: — Нахша аранжировка, аваз йезиш тәрәптин тәйяр болғини билән униң тамашибинлар билән көрүшүш вақти кәлмиди. Бу ялғуз нахша әмәс ижат қилип болсиму бирдин елан қилинмиған. Мәсилән мән «Дәрвишләр» топиниң нахшисини язғанда униң алаһидә нахша болуп тамашибин қәлбидә узақ вақит өмүр сүрүши үчүн униң һәртәрәплимә тәғдирини ойлаштуримән. «Вәлләй» намлиқ нахшимизни алидиған болсақ у нахшиму елан қилиништин икки жил бурун музыкиси йезилип болған. Лекин у қандақ мәзмундики нахша болуши үчүн көп ойландим. Ахири бу бир миллий оюнларға лайиқ дәп таптим. Кейин талантлиқ шаир Иминжан Тохтияров акимизға миллий оюнлиримиз тоғрисида мәлуматлар бойичә муражиәт қилғинимизда у бир нәччиси тоғрисида ейтип бәрди. Шуниң ичидә вәлләй оюни тоғрисида ижат қилишни тоғра көрдуқ. Бүгүнки күндә бу оюн ШУАРда бир азирақ сақланғини билән биздә тамамән унтулуп қалған. Демәкчи болғиним һәр бир нахша чоң бир мәзмунға егә болуши керәк. Келәчәктә «вәлләй» нахшисиға клип чүшүрүш оюмизда бар. Әнди «Бизниң нахша» намлиқ бу нахша миллий сәнъитимизниң алаһидиликлири вә униң бебаһалиғи һәққидә болғачқа бу мавзудики нахшилар наһайити жуқури жавапкәрликни тәләп қилиду. Шуңа бу нахшини йезишта биз наһайити жуқури тәләпни өзимизгә қойдуқ. Һәр бир нахшиниң өзиниң вақти орни вә дәрижиси болиду. Әлвәттә униң дәрижисини тиңшиғучи хәлиқ, тамашибин баһалайду.

Санийәм, нахшиниң намини «бизниң нахша» дәп елишиңиздики мәхсәт немидә?

Санийәм Исмаил: — «Бизниң нахша» дәп елишимдики сәвәп, чүнки мән өзәм бир нахшичи болғандин кейин һәр қандақ нахшимизниң нәқәдәр гөзәл екәнлигини аңлап һәм ейтип кәлдим. Шуңа сәнъәтхумар қериндашларға мошу нахшам арқилиқ әң авал өзимизниң нахшилирини қәдирләшкә һәм әзизләшкә чақиримән. Бу нахша чоқум жуқури сәвийәдә ейтилип, хәлқимиз яқтуруп аңлаватқан нахшиларниң қатарида болушини үмүт қилип өзимизгә жуқури тәләпләрни қойдуқ. Нахшилар 3яки 4 минутта ейтилип болиду. Бирақ мошу минутлар ичигә көплигән билим, жапа, толған һиссият һәм өтмүшләр қачиланған. Мошу һиссиятлиримизни хәлқимизгә йәткүзүшкә тириштуқ. Бу ижатниң техиму гөзәл болушиға өз күчини айимиған Дилмурат акамға чин қәлбимдин рәхмәт ейтимән.

Силәр ейтқан һәр қандақ нахша хит болиду. Соримақчи болғиним, нахша утуқлуқ чиқиш үчүн немигә диққәт бөлүши керәк?

Дилмурат Баһаров: — Бирдин шуни ейтимәнки, нахшини әң алди билән чин жүриги билән ейтиш керәк. Чүнки жүрәктин чиққан жүрәккә йетиду. Мәйли музыка жәһәттин болсун, мәйли мәтин жәһәттин болсун нахша чоңқур чүшүнүп ейтилса, нахшиниң гөзәл чирайи өз өзлигидин көрүниду. Пәқәт сәнъәтила әмәс, бәлки һәрқандақ йәрдә чүшүнүш әң муһими болуш керәк. Сәнъәтниң йоли қийин машақәтлиги шуниңдин ибарәтки, у бир яки икки адәмниң әмәс бәлки пүтүнләй бир хәлиқниң яки милләтниң көңлидин чиқиш керәк. Сәнъәт у қәдәмни һәр хил басиверидиған жай әмәс. «Бизниң нахша» намлиқ бу нахшимиздиму мошу хилдики сәнъитимизгә аит муһим қурлар бар.
Санийәм Исмаил: Һәр бир нахша у қәләм егисиниң өзиниң ички дуниясини ипадилийишигә һәм шу нахшиси билән чаңқиған қәлбләрни қандуриишиға берилгән яхши бир пурсәт. Шәхсән мән ойлаймәнки әгәрдә, нахшиңиз хәлиқниң алқишиға еришсун дәп арман қилсиңиз, шу нахшиңизниң һәр бир алған нәпәсини вә яки мәзмунини сиз худди бу өзиңизниң ички дунияриңизниң һекайиси екәндәк етишиңиз керәк. Шу вақтида тиңшиғучилар сизниң расчиллиғиңизни һис қилалайду. Биз нахшилиримиз билән аңлиғучиларниң жүригини тәвритиш үчүн, өзимиз шу нахшилиримизда тәвринишимиз керәк.
Ахирқи соал, бу нахшини тамашибинлиримиз қәйәрдин вә қачан аңлаш пурситигә егә болиду?
Нахша пат йеқинда www.dervishi.kz, www.parvaz.kz тор бәтлиридә елан қилинидиған болиду.
Мәзмунлуқ сөһбитиңларға рәхмәт. Силәргә техиму ижадий утуқлар яр болсун!

Сөһбәтләшкән Молутжан Тохтахунов
{jcomments on}
Ремонт ноутбука своими руками. Быстрый и гарантийный ремонт ноутбуков. Срочный ремонт ноутбуков. Ремонт компьютеров на дому. Быстрый ремонт компьютеров своими руками. Настройка и ремонт компьютеров. Java уроки для начинающих. Лучшие java уроки. Учим язык Java с нуля. Обзор смартфонов samsung. Качественный обзор смартфонов samsung galaxy. Обзор смартфона samsung galaxy s4. Фото картинки приколы. Самые новые картинки приколы. Лучшие приколы картинки. Скачать аддоны для wow. Самые новые аддоны для wow скачать. Скачать аддоны для wow быстро и без реги. Видео уроки python. Лучшие python уроки. Учим язык python с нуля. Скачать шаблоны для Joomla. Самые новые joomla шаблоны. Бесплатные шаблоны для Joomla.
rudv.ru